De geschiedenis van voetbalschoenen

Welke ontwikkelingen heeft de voetbalschoen gemaakt? Lees hier hoe een koning in Engeland voetbalschoenen liet maken, hoe bedrijventeams in zwarte leren bedrijfsschoenen tegen mekaar streden, hoe noppen veranderden, voetbalmerken ontstonden en marketing steeds belangrijker werd bij de voetbalschoenen van de beste voetbalspelers ter wereld.


De oudste voetbalschoenen: zwart, leer en hoge enkel

In 1526 gaf Koning Henry VIII zijn schoenmaker de opdracht om voetbalschoenen voor hem te maken. De Engelse koning was namelijk een fervent voetbalspeler. De brief die hij naar zijn schoenmaker stuurde is bewaard gebleven, het is zo'n beetje de oudste notitie over kicksen. Destijds waren de Engelsen dus al bezig met de sport die een grote rol zou spelen in de jaren die volgden.

Alhoewel er geen foto's zijn van de voetbalschoenen die toen gebruikt werden, lijken de beschrijvingen ervan erg op de volledig leren voetbalschoenen die wat later gebruikt werden. Deze hadden zwaar en dik leer als stof en de voetbalschoen was hoog: ver boven de enkels.

Zo rond 1800 was voetballen nog steeds een populaire sport. Er waren zelfs teams van bedrijven of dorpen die tegen mekaar speelden. De industrie-teams gebruikten vaak gewoon werkschoenen tijdens het spel. Dit waren dikke leren schoenen met stalen neuzen waar ze spijkers onder geschroefd hadden, sommige voetballers gebruikten een soort punaises als noppen.

1800: Voetbalassociaties, noppen voetbalschoenen en nieuwe spelregels voetbal

Voetbalschoenen kregen vanaf 1800 een steeds betere pasvorm. De voetbalschoen leek dus al meer op een omhulsel van de voet, ook wel 'soccus' genoemd. Spelers van hetzelfde voetbalteam begonnen dezelfde soort voetbalschoenen te dragen. Voetbal associaties werden opgericht en in 1863 werd bepaald dat voetbalschoenen aan bepaalde regels moesten voldoen. Scherpe noppen of spijkers werden verboden, net als stalen platen onder de schoenen. Ook het schoppen boven de knie werd verboden. Wat mocht blijven was de stalen plaat in de punt van de voetbalschoenen, het 'punteren' was dan ook een veelgebruikte traptechniek. De kicksen hadden over het algemeen zes noppen en konden wel twee keer zo zwaar worden wanneer ze nat werden!

Rond het einde van de 19e eeuw ontwikkelde het voetbalspel zich in rap tempo in Engeland. De spelregels werden verder uitgebreid, voetbal werd steeds meer een georganiseerde sport. Voetbal groeide uit tot belangrijk onderdeel van de Britse samenleving van die tijd en is dat nog steeds.

Vanaf 1900-1940 is de ontwikkeling van voetbalschoenen rap gegaan. De gebroeders Dassler kwamen zelfs al met kicksen met vervangbare noppen, die aangepast konden worden aan de verschillende weersomstandigheden en ondergronden (zie Voetbalschoenen in 1900-1940). Voetbal werd ook meer en meer een internationale aangelegenheid in verband met betere reismogelijkheden zoals het vliegtuig.


1900 - 1940: zwarte leren voetbalschoenen, nieuwe voetbalmerken, verwisselbare noppen en het WK van 1954

Tot aan het einde van de Tweede Wereldoorlog  hadden voetbalschoenen nog hetzelfde klassieke uiterlijk. Ze waren vaak zwart en van leer gemaakt. Begin twintiger jaren kwamen er echter meer voetbalschoenfabrikanten zoals Gola, Valsport en Hummel. De Duitse broers Adolf en Rudolf Dassler maakten rond 1925 voetbalschoenen met verwisselbare noppen. De voetbalschoenen konden dus aangepast worden aan verschillende weersomstandigheden. De broers zorgden indirect voor een groot voordeel in de wereldkampioenschappen voetbal in 1954: het Duitse elftal kon in de regenachtige omstandigheden goed gebruik maken van de beste noppen onder de voetbalschoenen.



1940 - 1960: Adidas en Puma voetbalschoenen, leren en synthetische kicksen

Door de komst van het vliegtuig werd voetbal steeds meer een internationale sport. Er werden vaker wedstrijden in andere landen gespeeld. Daardoor werd er ook steeds meer bekend over verschillende speelstijlen en soorten voetbalschoenen die teams gebruikten. Zuid-afrikaanse voetballers gebruikten bijvoorbeeld hele lichte en flexibele voetbalschoenen. Ook de speelstijl was anders: de Afrikaanse voetballers gebruikten meer balkunsten/trucjes.

Er was een groeiende vraag naar nieuwe en verbeterde voetbalschoenen. Controle over de bal, schotkracht en precisie werd steeds belangrijker voor de beste voetbalspelers. Kicksen dienden hier dus op aangepast te worden.

De eerder genoemde gebroeders Dassler raakten in conflict en gingen ieder hun eigen weg. Adolf Dassler begon zijn eigen bedrijf: Adidas. Zijn broer Rudolf startte het bedrijf Puma. Beide merken zijn ondertussen uitgegroeid tot zeer grote (voetbalschoen)merken. In 1948 introduceerde Puma de 'Puma Atom', een schoen met plastic vervangbare noppen. Het merk Adidas, dat van zijn broer was, maakte ook voetbalschoenen met verwisselbare noppen en tot op heden is het onduidelijk wie daarmee het eerste was. 

Voetbalschoenen werden nog grotendeels van leer gemaakt, ook hadden ze nog vaak een hoge enkel. Wel kwamen er steeds meer synthetische stoffen bij, op die manier werden de kicksen lichter qua gewicht.

1960 - 1970: Pelé Puma King voetbalschoenen, groei van voetbal marketing en de intrede van witte voetbalschoenen

Jaren '60

De voetbalschoenen met hoge enkel kwamen niet vaak meer voor. De wereldberoemde voetballer Pelé (bijnaam van Edison Arantes do Nascimento) speelde in 1962 (wereldbekerfinale) op Puma's en liet de wereld nog niet eerder vertoonde balkunsten zien.In 1970 speelde Pelé op Puma King schoenen, dat jaar werd ook wel gezien als de start van voetbalschoen marketing.

Adidas groeide ook sterk als voetbalschoenen merk en werd zelfs marktleider op voetbalschoen gebied. Tijdens de finale van de wereldkampioenschappen van 1966 droeg 75% van de voetballers Adidas voetbalschoenen.

De beste voetbalspelers werden steeds meer persoonlijk benaderd om een paar schoenen te dragen van een bepaald merk en een sponsorcontract was geboren. Niet langer waren voetbalschoenen ook compleet zwart: er werden nu ook witte voetbalschoenen gedragen. Tegenwoordig zijn er voetbalschoenen met meerdere felle kleuren (geel, roze, groen, blauw, rood) gecombineerd!

Jaren '70

Tijdens de wereldbekerfinale van 1970 schitterde Pelé nogmaals met Brazilië, op Puma King voetbalschoenen. Spelers werden over het algemeen steeds vaker betaald voor het dragen van bepaalde voetbalschoenen, als vorm van marketing. De bekende Adidas Copa Mundial kicksen (zie plaatje hieronder) werd voor het eerst gebruikt in 1979. Tot op de dag van vandaag is het een van de meest verkochte voetbalschoenen ter wereld. De Copa Mundial is gemaakt van kangoeroeleer en is voor bijna elke speler en positie geschikt. De klassieke look en afwezigheid van felle kleuren en technologieën is voor enkele voetballers ook een reden om bij deze schoen te blijven. In dezelfde tijd (jaren '70) kreeg ook het merk Diadora meer bekendheid.

De Copa Mundial schoen van Adidas, een echte klassieker en nog steeds erg gewild.

1980 - 1990 en verder: Adidas Predator, Traxion zool, Puma voetbalschoenen, Nike Mercurial en andere lichte kicksen

Jaren '80

Gedurende deze jaren werd de technologie van voetbalschoenen nog meer ontwikkeld. Van het groeiende aantal voetbalschoen fabrikanten kwamen steeds meer innovaties. Zo ontwikkelde Adidas met de 'Predator'-reeks speciale materialen (ribbels of 'sweet spots'/'strike zones') aan de buitenkant van de kicksen waardoor er meer effect aan de voetbal gegeven kon worden. Andere merken die de voetbalfabrikanten van concurrentie kwamen voorzien waren Lotto, Kelme en het Engelse Umbro.


Jaren '90

De Adidas Predator werd uiteindelijk in 1994 uitgebracht. De voetbalschoen was revolutionair op het gebied van design, kenmerken en technologie. Zo was de voetbalschoen flexibeler, had het een noppenzool met rechthoekige, snijdende noppen in plaats van ronde. De beroemde Traxion-zool werd vanaf 1995 gebruikt. Puma ontwikkelde nieuwe tussenzolen die het draagcomfort bevorderden. Nike kwam in 1998 met de 'Mercurial', een voetbalschoen gekenmerkt door een zeer laag gewicht (200 gram), iets wat steeds belangrijker zou worden. Mizuno, een nieuwe fabrikant, kwam in 1997 met de Mizuno Wave. Ook Reebok en Uhlsport gingen kicksen maken.

Jaren '00 en verder


Fabrikanten van voetbalschoenen werden steeds groter en marketing ging een grotere rol spelen. Ook het onderzoek naar nieuwe materialen, noppen indelingen en schoenvormen werd uitgebreid. De drie grote merken waren Puma, Nike en Adidas. In 2006 nam Adidas het merk Reebok over, dit zorgde voor een groter marktaandeel voor Adidas.
De pasvorm, zool en noppen werd steeds beter en geschikter voor meer ondergronden. Er kwamen voetbalschoenen voor kunstgras, gravel en indoor. De afkortingen voor noppen onder een voetbalschoen zijn onder andere SG, FG, AG, MG, TF en IN (futsal). Voor meer uitleg over voetbalschoen zolen, noppen, materiaal en welke schoen bij jou past, bekijk: Voetbalschoen verschillen: noppen, zool en materiaal.


Voetbalschoenen worden steeds lichter, kleurrijker, multifunctioneler en persoonlijker (bekijk ook zelf voetbalschoenen ontwerpen en maken) . Zo zijn er verschillende versies van één serie, vaak in een laag- , midden- en topsegment met bijpassende prijsklasse. Ook kan je er je eigen naam, achternaam en rugnummer op laten zetten. Tegenwoordig kan je zelfs met bepaalde voetbalschoenen van Adidas bijhouden hoeveel je gelopen hebt en met welke snelheid, de zogenaamde miCoach® technologie.

Een paar kleinere voetbalschoen merken komen soms ook met vernieuwende en speciale voetbalschoenen, ze zijn dus niet helemaal verdwenen. Zo heeft Lotto heeft een veterloze voetbalschoen gefabriceerd, de Lotto Zhero Gravity.

Naast gewicht en functies wordt ook 'groen gefabriceerd' gebruikt als eigenschap van kicksen. Zo is de Nike GS (Greenspeed) al te bewonderen: een superlichte schoen die op zo'n manier gefabriceerd is dat hij weinig afval of verontreiniging veroorzaakt in de fabrieken en omgeving.

Op dit moment is een voetbalschoen van 200 gram bijna zwaar te noemen. Elk van de drie grote producenten (Nike, Adidas, Puma) heeft momenteel zeer lichte voetbalschoenen. Ook zijn er schoenen speciaal voor voetballers die op zoek zijn naar precisie, kracht of snelheid. Benieuwd naar welke voetbalschoenen de beste voetbalspelers Lionel Messi en Christiano Ronaldo gebruiken? Lees dan: De voetbalschoenen van Lionel Messi en Christiano Ronaldo.


Bronvermelding:

  • http://www.footy-boots.com/football-boots-history/
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Pel%C3%A9
  • http://www.footy-boots.com/files/2007/05/1830boot.jpg
  • http://www.footy-boots.com/files/2007/05/copa.jpg
  • http://www.footy-boots.com/nike-gs-greenspeed-27148/
  • http://www.livestrong.com/article/361312-history-of-soccer-cleats/
  • http://en.wikipedia.org/wiki/Football_boot

Geen opmerkingen:

Een reactie posten